نوروز 72

 

سال گذشته وعده داده بودم که بخشهایی از مجموعه «نوروز 72» را بر روی سایت قرار دهم که به دلایلی این وعده عملی نشد.  

اما برای مطلب امروز بخشی از مجموعه نوروز 72 را با هنرنمایی «مهران مدیری» در کنار «اردشیر منظم» - دوبلور و مجری قدیمی رادیو و تلویزیون - برای دانلود در اختیار همراهان همیشگی « مدیری فنز » قرار میدهم.

در این آیتم مدیری و منظم مجموعه «بعد از خبر» (که یکی از پربیننده ترین جنگ های آن سالهای تلویزیون بود) را به طنز کشیده اند. محمود شهریاری و آتش افروز – زوج مجری آن روزهای شبکه 2 – اجرای بعد از خبر را به عهده داشتند و مدیری در این آیتم نقش «شهریاری» بعد از خبر را ایفا میکند !

 

مدیری اولین بازیگری بود که شهریاری و خنده های معروفش را به طنز کشید! پس از او هنرمندان دیگر –از جمله داریوش فرضیایی (عمو پورنگ معروف)- نیز سعی به تقلید شهریاری کردند اما هیچگاه به موفقیت مدیری در این ژانر نبودند ...

 

 

 

مجله ی سروش هفتگی 26 فرودین ماه با یک «فلاش بک» جالب خاطرات «نوروز 72» را به زیبایی زنده کرده ...

 

 

 

 

بازخوانی پرونده مجموعه طنز نوروز ۷۲ - مهدی قنبر

 

نزدیک به دو دهه پیش مجموعه ای طنز پای بر عرصه برنامه سازی تلویزیون نهاد که مسیر این گونه برنامه ها را دست خوش تغییر کرد.

مجموعه ای که نسبت به آثار مشابه پیش از خودش که برگرفته از داستان های اقتصادی ، مثل ها و در پاره ای موارد طنز های رادیویی بود به شکلی کاملا متفاوت ساخته شده بود ، از این رو این کار نوعی ساختار شکنی به حساب می آمد.

این برنامه در نوروز سال 72 ، با همین عنوان یعنی نوروز 72 و با ترکیبی از طنز های مختلف آیتمی ، مجری ، پلاتو ، گزارش و موسیقی ساخته شد که در موسیقی آن هم تلاش شده بود برای نخستین بار از حضور خوانندگان پاپ و ملودی های ایرانی و ساز های الکترونیکی استفاده شود . حرکتی که تا آن روز در هیچ یک از شبکه های تلویزیونی متداول نبود و از آن جایی که هر بدعت و ساختار شکنی مخالفان و موافقان فراوانی را به همراه دارد ، این بخش هم از آماج حملات طیف وسیع مخاطبان نوروز 72 مصون نماند.

چراکه مخالفان معتقد بودند موسیقی ارائه شده به هیچ عنوان الگوی مناسب و سالمی از موسیقی ملی نبوده و باید موسیقی سنتی جای گزین آن می شد.

مجموعه طنز نوروز 72 ، با همکاری گروهی رادیویی تولید شد که پیش از این عمده فعالیتشان معطوف به نمایش ها و برنامه های مختلف رادیویی می شد . مهران مدیری، علی عمرانی، مهرداد خسروی و افراد دیگری مانند دایوش کاردان که همواره او را به عنوان گوینده و مجری برنامه زنده عصرانه می شناختیم . به این ترتیب نوروز 72 یکی از نخستین برنامه های تولیدی ، ترکیبی و روتین آن ها به شمار می آمد . در این برنامه بسیاری از حساسیت ها و ممانعت های مرسوم تلویزیون نیز برچیده شد و سازندگان اثر توانستند با موارد مختلفی مانند آداب و رسوم و سنن ، فرهنگ ، تلویزیون ، اقتصاد ، سیاست و ... شوخی کنند و از آن جایی که عبور از خطوط قرمز همواره برای مخاطبان و سازندگان جذاب بوده است ، می توان قسمت هایی مانند مسابقه هفته ، هنر هفتم ، آگهی ها ، اخبار ، میزگرد اقتصادی و سیاسی و بعد از خبر و ... را از موفق ترین بخش های این مجموعه به حساب آورد.

طرح و ایده اولیه ی چنین برنامه هایی نیازمند اجراها و بازی های توانایی است که بسیاری از آن ها به درستی در این مجموعه گرد هم آمده بودند . به همین دلیل چهره های تازه و موفق مانند رضا عطاران ، داریوش موفق ، آرش میر احمدی ، داوود اسدی ، ارژنگ امیر فضلی ، مهرداد نظری و ... از میان شصت بازیگر برگزیده شده بودند . به عبارت دیگر این افراد بازیگران دانشگاهی و تجربی بودند و از این رو می توان گفت بسیاری از بخش های طنز مجموعه براساس اجرا ها و تجربیات کلاسی یا اصطلاحا اتودها ی آن ها شکل گرفته بود . به این دلیل اگر موفقیت این مجموعه را مرهون تلاش ها و خلاقیت های فردی بازیگران و عوامل تولید آن بدانیم ، سخنی به خطا نگفته ایم . در واقع کارگردانی اثر به گونه رایج و تعریف شده آن اجرا نمی شد . زیرا آنان مسولیت نظارت و ارائه چارچوب و هدف آیتم ها را بر عهده داشتند تا بازیگران با خلاقیت های فردی خود کار را به سرانجام برسانند ، روشی که تا چند سال پس از این مجموعه متداول شد و در مواردی هنوز هم رعایت می شود . رادیویی نبودن طنز های مجموعه نوروز 72 نیز از دیگر امتیازهای مثبت این مجموعه است . از آن جایی که سازندگان آن ید طولایی در عرصه برنامه سازی رادیویی داشتند ، اما با چنین تفکری پای در این وادی نگذاشتند . طنزهای رادیویی مانند عصرانه ، صبح جمعه با شما و ... اگر چه در جایگاه خود ارزشمند هستند اما اگر طراحان ، نویسندگان و بازیگران این دست از برنامه ها با جنس ، ساختار ، مخاطب و نوع بازی این دو عرصه آشنا نباشند ، قادر به ساخت اثری در خور مخاطبشان نخواهند بود. البته این نکته به معنی رد یا تایید و برتری آن ها نسبت به یکدیگر نیست. طنز های رادیویی به خاطر محدودیت ابزار تولید ، کارهای سهل ممتنع هستند . زیرا مواردی مانند زمان ، مکان، پیری و جوانی ، شادی و غم باید در صدای گوینده متجلی شود . در صورتی که القای حس در تلویزیون با صرف هزینه ای پیش تر در دکور ، گریم و میمیک و اجزای مختلف بازی بازیگر امکان پذیر است . به این ترتیب هر ساختاری در جایگاه مشخص و تعریف شده خود کارآمد است و این یکی از مواردی بود که در نوروز 72 رعایت شده و در مورد برنامه های دیگری مانند جدی نگیرید رعایت نشده بود.

به هر حال تولید نوروز 72 موج نویی را در عرصه طنز به راه انداخت که تا چندین سال بعد تب ساخت مجموعه هایی مشابه آن ، تمام شبکه های تلویزیونی را فرا گرفت ، برنامه هایی که در بسیاری از موارد سازندگان آن ها از میان عوامل تولید و بازیگران نوروز 72 انتخاب شده بودند.

از سوی دیگر هم می توان گفت زمانی برای ساختار شکنی قالب طنز های تلویزیون به پایان رسیده بود و اگر این اتفاق در نوروز 72 رخ نمی داد یقینا در زمان و برنامه های دیگر به انجام می رسید.

 

مهران مدیری : کار من در شوخی با برنامه ها ، کاری کاریکاتوری بود

 

مهران مدیری یکی از عوامل موثر در اجراهای آیتم های طنز مجموعه نوروز 72 بود . او در این باره می گوید : مطلع هستید که من در رادیو کار می کردم و آقایان کاردان ، عمرانی و خسروی ، کارگردانان هنری نوروز 72 ، همکاران من در رادیو بودند . روزی درباره طرح این برنامه ها با من صحبت شد و تصمیم گرفتیم نوشتن برخی از متن ها را با هم شروع کنیم . طرح های اولیه متعلق به یکی از دوستان بود . اما در لحظات ظبط اگر بچه ها پیشنهادی درباره کار به نظرشان می رسید ارائه می دادند که در صورت امکان به اجرا در می آمد.

من مقوله طنز را بسیار ظریف می دانم ، زیرا طنز تعریف خاص و کلاسیک دارد . کار طنز در بخش هایی بسیار ظریف و حساس تر از کار جدی است . به این دلیل ما سعی کردیم به طنز نزدیک شویم تا هجو و فکاهی . در مورد آیتم های شوخی با تلویزیون قصد نداشتیم افراد خاص را سوژ قرار دهیم چون این عزیزان همکاران ما هستند . کارشان هم دوست داشتنی است . این کار به طور کلی کاریکاتوری بود و از آن جایی که مجریان چهره شان برای مردم شناخته تر بود ، بیش تر در تیر رس شوخی قرار داشتند . حتی آقای شهریاری ، آتش افروز و آقای عالمی ، حضوری یا توسط دوستان پیغام تبریک داده بودند.

 

داریوش کاردان : نوروز 72 حاصل یک ماه و نیم زمان بود

 

داریوش کاردان یکی از چند کارگردان مجموعه فوق بود . او درباره شکل گیری طنز نوروز 72 می گوید : چند سال قبل از این مجموعه در اندیشه ساخت سریالی تلویزیونی با گرایش های طنز بودم . حتی طرح های آن را هم نوشتیم که مورد تصویب قرار گرفت . از سوی دیگر شبکه یک ، مجموعه ای برای نوروز 72 می خواست . اما این درخواست را شش ماه پس از ارائه طرح ها به ما دادند . طرح پیشنهادی بسیار گسترده بود و نگران آن بودیم که شاید نتوانیم طرح ها را با کیفیت خواسته شده ارائه دهیم . در این شرایط آقای خسروی گفت که سریال اولیه را برای نوروز آماده کنیم . این ایده را با آقای فرید زاده مطرح کردیم و وی نیز پیشنهاد کرد سریال براساس طرح فوق در گروه اجتماعی شبکه اول ساخته شود و برآورد مالی هم حدود یک ماه و نیم قبل از عید آماده شد و بالاخره کار با تهیه کنندگی آقای جهانی مقدم به سرانجام رسید.

 

با تشکر از [e-mail] بخاطر ارسال این مطلب به گروه هواداران مهران مدیری

 

>> دانلود گوشه هایی از نوروز ۷۲